| Startuj z nami | Dodaj do ulubionych | Księga gości | Forum dyskusyjne | Chat | Newsletter | Powiadom znajomego | Poczta | Facebook |
Polski English Deutsch
Ustka On-line Miejski Portal Internetowy Ustka On-line Miejski Portal Internetowy Ustka On-line Miejski Portal Internetowy Ustka On-line Miejski Portal Internetowy Ustka On-line Miejski Portal Internetowy Ustka On-line Miejski Portal Internetowy Ustka On-line Miejski Portal Internetowy Ustka On-line Miejski Portal Internetowy Ustka On-line Miejski Portal Internetowy
- | - Katalog firm usteckich | Przetargi | Szukam/dam prace | Ogłoszenia | Pogoda | Hejnał Ustecki | Herb Ustki | Społeczność Lokalna - | -
- | - Klimat | Kalendarz | Ustka w liczbach | Miasta partnerskie Ustki | Plan miasta Ustki | Bezpieczna Ustka | Bezrobocie w Ustce - | -


Temat tygodnia / Polska krajem gorących źródeł?

Energia geotermalna w niedalekiej przyszłości może odegrać jedną z pierwszoplanowych ról w krajowym bilansie źródeł energii. Co więcej wykorzystanie przyjaznych środowisku zasobów energii geotermalnej jest realne i ekonomicznie uzasadnione dla wielu obszarów na terytorium Polski. Dlaczego, więc to rozwiązanie jest tak mało wykorzystywane obecnie w naszym kraju?

Wykorzystywanie energii geotermalnej w dalszym ciągu pełni marginalną rolę w ogólnoświatowej produkcji energii elektrycznej i cieplnej. Poza takimi krajami jak Islandia, gdzie bardzo efektywnie wykorzystuje się źródła geotermalne, w większości przypadków są one raczej niedoceniane. Na bazie porozumień z Kyoto mówiących o ograniczaniu gazów cieplarnianych, a także zgodnie z dyrektywami Unii Europejskiej energia geotermalna zaliczana jest do źródeł odnawialnych, będących przedmiotem wsparcia z funduszy europejskich. Tym bardziej warto bliżej przyjrzeć się możliwościom, jakie za sobą niosą tego rodzaju zasoby naturalne.

Zasoby energii geotermalnej w Polsce i innych krajach

W opinii wielu naukowców i specjalistów, energia geotermalna powinna być traktowana jako jedno z głównych odnawialnych źródeł energii w Polsce. Przemawia za tym fakt, żę Polska należy do państw posiadających bardzo duże zasoby energii geotermalnej. Zasoby wód geotermalnych można spotkać w skałach budujących przeważającą część naszego kraju przede wszystkim na terytorium Niżu Polskiego, Sudet i Podhala. Do praktycznego zagospodarowania nadają się obecnie wody występujące na głębokościach do 3-4 km. Temperatury wód w takich złożach osiągają od 20 do 130°C.

Interesujące warunki posiadają również Sudety. Zatwierdzone zasoby eksploatacyjne wód geotermalnych z odwiertów, dla których wykonano odpowiednie badania i dokumentacje, wahają się w zakresie 50-550 m3/h. Według realistycznych ocen, biorąc pod uwagę aktualne ceny tradycyjnych nośników energii, opłacalne pod względem ekonomicznym zakłady i instalacje geotermalne można budować na ok. 40% powierzchni kraju. Bardziej optymistyczne podejście zakłada znacznie większe możliwości w tym zakresie. Spośród wymienionych rejonów, najlepsze warunki geotermalne występują na rozległym obszarze Niżu Polski. Wyjątkowo korzystnymi warunkami geotermalnymi cechuje się również rejon Podhala.
Pomimo tak licznego występowania wód ich eksploatacja nie jest łatwa. Główną przeszkodą są zarówno warunki wydobycia jak i ekonomiczna strona tego typu przedsięwzięcia. Jak dotąd na terenie Polski funkcjonują cztery geotermalne zakłady ciepłownicze, które znajdują się w:

1. Bańska Niżna (4,5 MJ/s, docelowo 70 MJ/s),
2. Pyrzyce (15 MJ/s, docelowo 50 MJ/s),
3. Mszczonów (7,3 MJ/s),
4. Uniejów (2,6 MJ/s).

Energia geotermalna posiada duże szanse na rozwój w Polsce w szeroko rozumianym sektorze ciepłowniczym, jak i rekreacyjno - leczniczym. Szczególnie ważne jest ciepłownictwo (centralne ogrzewanie, przygotowanie ciepłej wody do użytku domowego) oraz rolnictwo (szklarnie, tunele, suszarnie), hodowla ryb, a także - rekreacja i lecznictwo (baseny, parki wodne, ośrodki wypoczynkowe i lecznicze stosujące wody geotermalne).

Jeśli chodzi o naszych zachodnich sąsiadów to udokumentowane zasoby podziemnego ciepła sięgają 60% powierzchni Niemiec i są o 20% mniejsze od polskich pokładów geotermalnych. Niemiecki potencjał hydrogeotermalny przewyższa 600-krotnie wielkość wytwarzanej energii elektrycznej dziś w tym kraju i podobnie jest w Polsce. Tak w Niemczech, jak i w Polsce na większości powierzchni złóż hydrogeotermalnych temperatura w ziemi wzrasta średnio o 3 st. C na każde 100 m głębokości, co oznacza, że na głębokości 4000 m woda geotermalna ma temperaturę 120 st. C.

Obecnie energia geotermalna wykorzystywana jest w ponad 70 krajach. Poza Islandią, która całą swoją energię czerpię ze źródeł geotermalnych bardzo duży potencjał rozwoju w tym sektorze mają Chiny, Węgry, Nowa Zelandia, Meksyk oraz RPA. Największym komercyjnym producentem energii z tego rodzaju zasobów jest gigant naftowy, firma Chevron, która specjalizuje się w wykonywaniu niezwykle kosztownych odwiertów na duże głębokości (ponad 11 km w głąb ziemi). Należy dodać, że na każdym kontynencie znajdują się miejsca sprzyjające do produkcji energii geotermalnej. W Afryce są to np. Kenia, która wybudowała już dwie elektrownie tego typu jak i Etiopia, która w coraz większym stopniu zaczyna inwestować w tę technologię. Poza tym takie kraje jak Chile, Meksyk czy Filipiny, które posiadają strefy wulkaniczne na swoim terytorium również bardzo szeroko inwestują w wykorzystywanie energii geotermalnej. Największym producentem tego typu energii są jednak Stany Zjednoczone, a zwłaszcza Kalifornia, gdzie znajduje się większość elektrowni korzystających ze źródeł geotermalnych.

Technologia pozyskiwania i zastosowanie wód geotermalnych w Polsce

Zastosowana na Podhalu technologia pozyskiwania energii geotermalnej należy do najnowocześniejszych w Europie i na świecie. Technologia ta polegająca na samoczynnym przepływie wody geotermalnej z otworu eksploatacyjnego do otworu iniekcyjnego, przy całkowitym odizolowaniu przepływającego medium od tlenu atmosferycznego zapewnia minimalizację kosztów oraz wysoką efektywność ekonomiczną. Koszty pozyskania energii z wód geotermalnych w Polsce na przykładzie wybranych rejonów wykonane w PAN, a także przez specjalistów duńskich i nowozelandzkich opracowania wykonalności dla całego Podhala i dla miasta Żyrardowa wykazują, że koszt pozyskania i dostawy 1 GJ energii do odbiorców waha się od 3,5-10 USD / GJ i przeważnie jest niższy od kosztów pozyskania i dostawy tej samej jednostki energii z tradycyjnych źródeł, takich jak gaz ziemny czy ropa naftowa. Energia geotermalna w Polsce jest, więc konkurencyjna pod względem ekologicznym i ekonomicznym w stosunku do pozostałych źródeł energii.

Należy podkreślić, że wykorzystanie energii geotermalnych na własne potrzeby np. do ogrzewania domu jest ekonomicznie nieefektywne i bardzo mało realne w realizacji. Jednakże do zastosowań rolniczych (szklarnie itp.) oraz w rekreacji przynoszą one bardzo dobre rezultaty. Produkcja energii geotermalnych powinna być przedmiotem zainteresowania szczególnie gmin i miast, które dysponują odpowiednimi funduszami i mogą przeznaczyć je na rozwój energii geotermalnej w swoim rejonie. Również prywatni przedsiębiorcy, którzy potrzebują dużych zasobów energii do zasilania swoich zakładów i znajdują się w korzystnym położeniu geograficznym, powinni zainteresować się tym rozwiązaniem.

Przy ocenie wielkości zasobów dyspozycyjnych i eksploatacyjnych oraz ocenie możliwości budowy instalacji geotermalnych należy wziąć pod uwagę klika podstawowych uwarunkowań:

  • Energia uzyskana z wód geotermalnych może być wykorzystywana w miejscach wydobywania wód.
  • Zasoby eksploatacyjne będą, więc ograniczone do rejonów miast i miejscowości, rejonów przemysłowych, rolniczych i rekreacyjno-wypoczynkowych.
  • Ze względu na znaczną kapitałochłonność inwestycji geotermalnych, lokalny rynek ciepłowniczy powinien być bardzo atrakcyjny, zdolny do przyciągnięcia inwestorów.
  • Budowa instalacji geotermalnych w naturalny sposób ograniczona jest do obszarów, gdzie występują wody geotermalne o optymalnych własnościach.
Ze względu na to, że wysokotemperaturowe złoża wód geotermalnych występują w Polsce na głębokościach od 1000 do 4000 metrów, udostępnienie ich jest możliwe metodami wiertniczymi, analogicznymi do wierceń poszukiwawczych za gazem i ropą naftową. W praktyce bardziej racjonalne jest wykorzystanie odwiertów już istniejących lub odbudowanie starych odwiertów, aniżeli wykonywanie nowych wierceń, ponieważ koszt głębokiego odwiertu, osiągającego złoża wysokotemperaturowe może wynosić kilkanaście milionów złotych.

Opłacalność wykorzystania energii geotermalnej

Czynniki decydujące o opłacalności wykorzystania ciepła wód geotermalnych zależą od kilku grup czynników o charakterze zarówno technicznym jak i ekonomicznym. Poniżej przedstawione zostały podstawowe aspekty, na które należy zwrócić uwagę przy podejmowaniu decyzji o budowie zakładu pozyskującego energię ze źródeł geotermalnych.

Czynniki zależne od warunków hydrogeotermalnych oraz wykorzystania instalacji cieplnej:

  • temperatura wód geotermalnych,
  • głębokość na której znajdują się źródła wody,
  • koszty eksploatacyjne związane ze składem chemicznym wydobywanej wody,
  • współczynnik obciążenia instalacji - czas wykorzystania pełnej mocy cieplnej ujęcia,
  • odległość geotermalnych otworów wiertniczych od odbiorcy ciepła, co wpływa na koszty związane z budową odpowiednich rurociągów przesyłowych,
  • nominalna moc instalacji geotermalnej.
Czynniki o charakterze ekonomicznym:
  • koszty produkcji ciepła metodami konwencjonalnymi w stosunku do kosztów pozyskania energii geotermalnej,
  • poziom stóp procentowych kredytów inwestycyjnych proekologiczna polityka państwa,
  • możliwość uzyskania dofinansowania z funduszów Unii Europejskiej,
  • koszt wierceń na jednostkę pozyskanej energii geotermalnej.
Znaczenie wymienionych czynników jest konsekwencją struktury nakładów kapitałowych i kosztów eksploatacji systemów wykorzystujących ciepło wód geotermalnych o niskiej zawartości ciepła. Instalacje geotermalne charakteryzują się znacznymi nakładami inwestycyjnymi, związanymi głównie z kosztami wierceń i bardzo niskimi kosztami bieżącej eksploatacji. Ponadto przeważająca część nakładów, ponoszonych na etapie budowy instalacji, jest niezależna od ilości ciepła odbieranego z eksploatowanej wody geotermalnej. Zatem w celu zapewnienia niskich jednostkowych kosztów pozyskania ciepła konieczne jest zatem możliwie pełne wykorzystanie, w skali roku potencjalnych zasobów energii cieplnej. Powyższe twierdzenie sprowadza się de facto do przestrzegania zasady minimalizacji temperatury wody geotermalnej, kierowanej do otworu chłonnego, oraz maksymalizacji rocznego współczynnika obciążenia, czyli innymi słowy, do utrzymywania odbioru ciepła na możliwie wysokim, stałym poziomie w ciągu roku. Oba działania prowadzą do wzrostu rocznej produkcji ciepła, a tym samym do obniżenia jednostkowych kosztów energii cieplnej.

Jak można zauważyć wykorzystanie energii geotermalnej nie jest zadaniem, ani łatwym, ani tanim. Jednakże opracowując odpowiedni biznesplan i uwzględniając wszystkie powyższe czynniki możliwe jest uruchomienie z sukcesem niedużego zakładu wykorzystującego energię cieplną z wnętrza Ziemi. Należy jednak wcześniej dokładnie sprawdzić czy wykorzystanie określonych w projekcie złóż jest technicznie możliwe i ekonomicznie efektywne, ponieważ de facto to decyduje o powodzeniu całego przedsięwzięcia.


Krzysztof Dankowski
Źródło: Inwestycje Alternatywne